Τα βλαστοκύτταρα στη μάχη κατά της ανδρικής υπογονιμότητας
Αυτό το κείμενο εκτυπώθηκε από το health.in.gr στη διεύθυνση health.in.gr
10 ΙΟΥΝΙΟΥ 10:30
health.in.gr
URL:
health.in.gr
Θεσσαλονίκη: Τα βλαστοκύτταρα ετοιμάζονται να ρίξουν τώρα στη μάχη κατά της ανδρικής υπογονιμότητας οι ειδικοί επιστήμονες μετά τα επιτυχή πειράματα, που άρχισαν στις αρχές της δεκαετίας και συνεχίζονται σε διάφορα εργαστήρια ανά τον κόσμο, με στόχο να υπάρξει δυνατότητα ανάπτυξης κυττάρων της σπερματικής σειράς και τελικά σπερματοζωαρίων από βλαστικά κύτταρα.

Από τα δύο είδη βλαστικών κυττάρων, τα εμβρυικά (Embryonic Stem Cells – ESC) και τα σωματικά ή ενηλίκων (Adult Stem Cells – ASC), που χρησιμοποιούνται στα πειράματα, επιτεύχθηκε για πρώτη φορά το 2003 διαφοροποίηση των εμβρυϊκών βλαστικών κυττάρων (ESC) σε άρρενα γεννητικά κύτταρα in vitro.

Το 2006 σπερματοζωάρια από εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα (ESC) πέτυχαν μικρογονιμοποίηση και τελική ανάπτυξη εμβρύου σε ποντίκια.

Το 2006 για πρώτη φορά αποδεικνύεται σε ποντικούς, η διαφοροποίηση βλαστικών κυττάρων του μυελού των οστών (ASC) σε άρρενα γεννητικά κύτταρα.

To 2007 αντίστοιχα ευρήματα ανακοινώνονται και σε άνδρες.

Πειράματα σε επίμυς έδωσαν ελπιδοφόρα αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της νευρογενούς στυτικής δυσλειτουργίας.

Πολύ πρόσφατα, αναπτύσσονται μέθοδοι με το ερώτημα εάν τα βλαστικά κύτταρα από τον λιπώδη ιστό μπορούν να διαφοροποιηθούν προς κύτταρα της σπερματογένεσης.

Οι ανακοινώσεις αυτές έγιναν σε συνέντευξη τύπου από τον καθηγητή μαιευτικής-γυναικολογίας και ανθρώπινης αναπαραγωγής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Βασίλειο Ταρλατζή, τον καθηγητή ενδοκρινολογίας-ενδοκρινολογίας αναπαραγωγής Ιωάννη Παπαδήμα και τον επίκουρο καθηγητή ενδοκρινολογίας αναπαραγωγής Δημήτριο Γουλή με την ευκαιρία του επιστημονικού συμποσίου «Ενδοκρινολογία αναπαραγωγής: Θέματα αιχμής στη γυναίκα και τον άνδρα», που θα πραγματοποιηθεί στις 12 και 13 Ιουνίου 2009 στο συνεδριακό κέντρο του ξενοδοχείου Hyatt Regency.

Η υπογονιμότητα, τόνισαν οι ομιλητές, είναι συχνό πρόβλημα, καθώς ταλανίζει το 17% περίπου των ζευγαριών. Με αυτά τα δεδομένα, η υπογονιμότητα αφορά στην Ελλάδα 200.000, περίπου, ζευγάρια. Ορίζεται ως η μη επίτευξη εγκυμοσύνης μέσα σε διάστημα ενός έτους μετά από συστηματικές επαφές. Ουσιαστικά, η υπογονιμότητα αποτελεί ένα ευρύ φάσμα που εκτείνεται από εκείνες τις περιπτώσεις, όπου είναι εντελώς αδύνατη η αυτόματη επίτευξη εγκυμοσύνης οι οποίες ορίζονται ως στειρότητα, έως τις περιπτώσεις όπου το μόνο που απαιτείται είναι ένα μικρό επιπρόσθετο χρονικό περιθώριο.

Στο 30%, περίπου, των περιπτώσεων το πρόβλημα εντοπίζεται αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο, στον άνδρα, στο 40% στη γυναίκα, ενώ στο 30% οφείλεται σε μικτά αίτια. Όπως γίνεται φανερό, η συνύπαρξη παραγόντων υπογονιμότητας στον άνδρα και τη γυναίκα είναι πολύ συχνή. Γι' αυτόν το λόγο, το ζευγάρι θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ενιαία μονάδα.

Συχνό αίτιο υπογονιμότητας στη γυναίκα αποτελούν οι διαταραχές της ωοθυλακιορρηξίας. Στον άνδρα αντίστοιχα αίτια είναι η ιδιοπαθής ανεπάρκεια του σπερματικού επιθηλίου, η κιρσοκήλη και οι λοιμώξεις των επικουρικών γεννητικών αδένων, όπως αυτές του προστάτη και των σπερματοδόχων κύστεων.

Η πιθανή σχέση μεταξύ περιβάλλοντος και υπογονιμότητας έχει λάβει, κατά καιρούς μεγάλη δημοσιότητα. Ασφαλώς, υπάρχει εγγενής δυσκολία στην έρευνα επιβλαβών παραγόντων, όπως το κάπνισμα, καθώς δεν είναι δυνατόν, για λόγους ηθικής, να διεξαχθούν τυχαιοποιημένες μελέτες. Όσο υπάρχουν ενδείξεις, αλλά όχι ακόμη αποδείξεις, για μια σειρά από παράγοντες του περιβάλλοντος, καλό θα είναι η έκθεση σε αυτούς να αποφεύγεται, στο μέτρο του δυνατού.

Σε κάθε περίπτωση, η επιστημονική κοινότητα έχει στρέψει την προσοχή της σε πιθανούς αιτιολογικούς παράγοντες, όπως:

  • Θερμότητα: η συνεχής επαγγελματική έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να επηρεάσει το σπέρμα που ήδη έχει κάποια βλάβη
  • Ιονίζουσα ακτινοβολία: μη ιονίζουσα ακτινοβολία, ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία
  • Χημικές ουσίες: εντομοκτόνα, βαρέα μέταλλα (μόλυβδος: μπαταρίες, βαφές, τυπογραφία, υδράργυρος: οδοντιατρική)
  • Οιστρογόνα του περιβάλλοντος: προκαλούν ελάττωση της ποιότητας του σπέρματος και αύξηση της συχνότητας των συγγενών διαμαρτιών
  • Ξενο-οιστρογόνα: φυσικά οιστρογόνα σε τροφές (σόγια)/συνθετικά οιστρογόνα (εντομοκτόνα)

Σε μια μετα-ανάλυση συγκεντρώθηκαν 61 δημοσιεύσεις σχετικά με την ποιότητα του σπέρματος, που κάλυπταν το χρονικό διάστημα 1938-1990. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ελάττωση της ποιότητας του σπέρματος κατά τα τελευταία 50 έτη και διατύπωσαν την άποψη, ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες ευθύνονται γι’ αυτό το φαινόμενο.

Η διερεύνηση της ανδρικής υπογονιμότητας αποτελεί ταχέως εξελισσόμενο πεδίο της Κλινικής Ανδρολογίας, ιδιαίτερα κατά την τελευταία πενταετία. Η διαγνωστική μελέτη του υπογόνιμου άνδρα για να θεωρείται ολοκληρωμένη δεν θα πρέπει να βασίζεται μόνο στο σπερμοδιάγραμμα, αλλά να περιλαμβάνει επίσης τη λήψη ιστορικού, την κλινική εξέταση και τον πλήρη εργαστηριακό έλεγχο.

Η σύγχρονη εργαστηριακή προσέγγιση περιλαμβάνει μια σειρά σπερμοδιαγραμμάτων, τον υπερηχογραφικό έλεγχο, το βασικό ορμονικό έλεγχο, τον ειδικό ορμονικό έλεγχο, τη βιοψία όρχεων και το γενετικό έλεγχο.

Η εισαγωγή μεθόδων, όπως η βιοψία των όρχεων με λεπτή βελόνη έχει αλλάξει σημαντικά τη διαγνωστική προσέγγιση της ανδρικής υπογονιμότητας. Η μέθοδος αυτή εκτελείται συστηματικά στο νοσοκομείο «Παπαγεωργίου» από τη Μονάδα Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής της Α' Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής ΑΠΘ με την πολύτιμη συνδρομή των τμημάτων της Μικροβιολογίας και της Κυτταρολογίας αντίστοιχα.

Στο συ΅πόσιο αυτό θα συζητηθούν σύγχρονα θέ΅ατα αιχ΅ής που αφορούν την Ενδοκρινολογία της Αναπαραγωγής στη γυναίκα και στον άνδρα, από ξένους και Έλληνες ο΅ιλητές καταξιω΅ένους στα επί μέρους επιλεγ΅ένα γνωστικά αντικεί΅ενα, όπως για παράδειγ΅α οι διαταραχές της ωοθυλακιορρηξίας και της σπερ΅ατογένεσης, ο υπογοναδισ΅ός, η ε΅΅ηνόπαυση, η σεξουαλική δυσλειτουργία στη γυναίκα και στον άνδρα, η ορ΅ονική αντισύλληψη και τα μεταβολικά νοσή΅ατα που επηρεάζουν την αναπαραγωγή.

Η επιστη΅ονική αυτή προσπάθεια απευθύνεται σε ευρύ φάσ΅α διαφόρων ειδικοτήτων που ασχολούνται κλινικά και ερευνητικά ΅ε θέ΅ατα που άπτονται της Ενδοκρινολογίας της Αναπαραγωγής.

Κατά τη διάρκεια της τελετής έναρξης (Παρασκευή 12 Ιουνίου 2009, ώρα 20:00 μ.μ.) θα λάβει χώρα τιμητική εκδήλωση για τον καθηγητή Ιωάννη Παπαδήμα, με την ευκαιρία της αποχώρησής του από το ΑΠΘ.