21/1/2018 Forum | Chat | Ημερολόγιο | in mail | E-cards
Ειδήσεις
Αλλες Πηγές
Ελληνικό Διαδίκτυο
Αρθρο της Εβδομάδας 20/2/2006 8:50
Απλοί τρόποι να προλάβετε την οστεοπόρωση
health.in.gr

Η οστεοπόρωση είναι ένα νόσημα που λανθασμένα έχει συνδεθεί μόνο με τη γυναικεία φύση. Αφορά τους εκπροσώπους και των δυο φύλων και εκδηλώνεται σε σχετικά μεγάλη ηλικία. Για την αντιμετώπισή της υπάρχουν πολλά φαρμακευτικά σκευάσματα αλλά το καλύτερο που έχει να κάνει κανείς είναι να προλάβει την εκδήλωσή της. Για το σκοπό αυτό είναι απαραίτητη η υιοθέτηση κάποιων απλών μέτρων που περιγράφονται παρακάτω από τη νεαρή ηλικία και από τα δύο φύλα.

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες στον τρόπο ζωής που επηρεάζουν την οστική μάζα. Έχοντας αυτά κατά νου, ένα άτομο μπορεί να λάβει μέτρα για να βελτιώσει την υγεία των οστών του, για παράδειγμα μέσω της διατροφής του και κάνοντας ασκήσεις.

Πολλοί άνθρωποι διαπιστώνουν ότι με το να υιοθετήσουν μέτρα αυτοβοήθειας, νιώθουν περισσότερο ότι ελέγχουν την ασθένεια και είναι σε θέση να συνεισφέρουν στη βελτίωση της κατάστασης ή στην ανάρρωση. Αυτά τα μέτρα είναι το ίδιο σημαντικά και για τους ανθρώπους που δεν έχουν οστεοπόρωση, γιατί μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης της ασθένειας.

Ελέγχοντας τη διατροφή σας

Μια διατροφή πλούσια σε ασβέστιο και με τις σωστές δόσεις θα βοηθήσει στη διασφάλιση δυνατών, υγιών οστών. Για όσους δεν προσλαμβάνουν γαλακτοκομικά προϊόντα - την κύρια πηγή ασβεστίου - στη διατροφή τους, διατίθενται συμπληρώματα ασβεστίου. Η υπερβολική απώλεια βάρους θα πρέπει να αποθαρρύνεται, γιατί οδηγεί σε απώλεια οστικής μάζας.

Ασβέστιο

Μια ισορροπημένη διατροφή είναι πολύ σημαντική για τα οστά. Ιδιαίτερα η επαρκής κατανάλωση ασβεστίου θα βοηθήσει στην επίτευξη μιας καλής μέγιστης οστικής μάζας και στη μείωση της οστικής απώλειας που σχετίζεται με την ηλικία.

Αν και πολλές τροφές περιέχουν ασβέστιο, στην πραγματικότητα δεν απελευθερώνουν όλες αρκετή ποσότητα αυτού του στοιχείου στο σώμα, αφότου καταναλωθούν.

Η καλύτερη πηγή ασβεστίου στη διατροφή είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το γάλα, τα αυγά και το τυρί. Oι περισσότεροι ειδικοί πιστεύουν ότι καθημερινά θα πρέπει να καταναλώνεται περίπου ένα γραμμάριο ασβεστίου.

Μισό λίτρο γάλα περιέχει περίπου τα 3/4 αυτής της ποσότητας (περιλαμβανομένου του αποβουτυρωμένου γάλακτος, από το οποίο έχει αφαιρεθεί η κρέμα και το οποίο περιέχει λίγο περισσότερο ασβέστιο από το πλήρες ή το ημιαποβουτυρωμένο).

Δυστυχώς, κάποια άτομα δεν μπορούν να ανεχθούν τα γαλακτοκομικά προϊόντα και ίσως είναι αναγκαίο γι' αυτούς να λαμβάνουν συμπληρώματα ασβεστίου, αφού είναι πολύ δύσκολο (χωρίς την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων) να καταναλώνουν ημερησίως ένα γραμμάριο ασβέστιο.

Υπάρχει μια σύγχυση σχετικά με τα προϊόντα ασβεστίου που διατίθενται στην αγορά, σε καταστήματα υγιεινών τροφών και φαρμακεία. Περιέχουν διαφορετικές ποσότητες ασβεστίου και πολλά από αυτά είναι ανεπαρκή για να προστατεύσουν τα οστά από την οστεοπόρωση. Γι' αυτό είναι σημαντικό να είστε σίγουροι ότι το σκεύασμα που έχει επιλεγεί περιέχει αρκετό ασβέστιο. Αν αμφιβάλλετε, είναι καλύτερα να ρωτήσετε τον φαρμακοποιό ή τον γενικό ιατρό σας.

Συνέπειες από υπερβολική απώλεια βάρους

Το υπερβολικό αδυνάτισμα έχει βλαβερές συνέπειες στα οστά. Ασθενείς με νευρογενή ανορεξία παθαίνουν συχνά οστεοπόρωση βαριάς μορφής. Ακόμη κι αν είναι νέοι και αν και μερικώς η οστική απώλεια οφείλεται σε αμηνόρροια, σημαντικό ρόλο παίζει και το χαμηλό σωματικό βάρος τους.

Η νευρογενής ανορεξία εμφανίζεται συχνά κατά την εφηβεία, σε μια περίοδο κατά την οποία ο σκελετός θα πρέπει να αναπτύσσεται και η οστική απώλεια σε αυτό το στάδιο οδηγεί σε χαμηλή μέγιστη οστική μάζα και αυξάνει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης.

Αντίθετα, άτομα υπέρβαρα τείνουν να έχουν μεγαλύτερη μάζα οστού, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να ενθαρρύνεται η παχυσαρκία, γιατί έχει πολύ βλαβερές συνέπειες στην υγεία.

Το καλύτερο είναι να στοχεύουμε σε ένα φυσιολογικό βάρος, αναλόγως με το ύψος και την κατασκευή του σώματος. Ασθενείς που πάσχουν από οστεοπόρωση και είναι υπέρβαροι θα πρέπει να ενθαρρύνονται να επιτύχουν το φυσιολογικό βάρος, αν είναι δυνατόν.

Ειδικές δίαιτες

Υπάρχουν πιθανόν πολλές άλλες ουσίες στη διατροφή που είναι σημαντικές για τα οστά μας. Παρ' όλα αυτά, εκτός από την κατανάλωση ασβεστίου, δεν συστήνονται ειδικές δίαιτες στα άτομα που πάσχουν από οστεοπόρωση.

Μερικές φορές οι χορτοφάγοι ανησυχούν ότι η διατροφή τους μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης. Δεδομένου ότι κάνουν επαρκή κατανάλωση ασβεστίου, δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το να είναι κάποιος χορτοφάγος έχει επιβλαβείς συνέπειες στα οστά.

Στην πραγματικότητα, η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων πρωτεΐνης, όπως μέσω του κρέατος, μπορεί να αυξήσει την απώλεια ασβεστίου από το σώμα. Πάντως στους χορτοφάγους που αποφεύγουν τα γαλακτοκομικά προϊόντα θα πρέπει να συστήνεται η κατανάλωση συμπληρωμάτων ασβεστίου.

Λήψη βιταμινών

Σύνηθες φαινόμενο στους ηλικιωμένους είναι η έλλειψη βιταμίνης D και μπορεί να προκαλέσει οστική απώλεια, γι' αυτό είναι σημαντικό να εξασφαλίζεται επαρκής λήψη της βιταμίνης D.

Η βιταμίνη D δημιουργείται από το δέρμα, όταν αυτό εκτίθεται στο ηλιακό φως, και ακόμη και σε χώρες όπου βρέχει συχνά η διαδικασία αυτή προμηθεύει τον ανθρώπινο οργανισμό με αρκετή ποσότητα από τη βιταμίνη για να διατηρείται σε φυσιολογικά επίπεδα στο σώμα.

Ωστόσο, έλλειψη της βιταμίνης D παρατηρείται συχνά στους ηλικιωμένους, που συνήθως βρίσκονται στο σπίτι ή βγαίνουν ελάχιστα έξω, ή στις μουσουλμάνες, που ντύνονται παραδοσιακά με μακριά ρούχα.

Η βιταμίνη D μπορεί να ληφθεί μέσω της διατροφής, όμως κύρια πηγή της είναι τα λιπαρά ψάρια, όπως το σκουμπρί, τα οποία πολλοί άνθρωποι δεν τρώνε τακτικά.

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα περιέχουν μικρότερη ποσότητα βιταμίνης D και λίγες τροφές είναι ενισχυμένες με αυτή. Σε αυτούς που δεν βγαίνουν από το σπίτι τους συχνά, η λήψη της βιταμίνης από τις τροφές είναι συχνά ελλιπής και απαιτούνται συμπληρώματα.

Τα φαρμακεία και τα καταστήματα υγιεινής διατροφής προσφέρουν μεγάλο αριθμό σκευασμάτων που περιέχουν βιταμίνη D, συχνά σε συνδυασμό με άλλες βιταμίνες και μέταλλα. Το ποσοστό της βιταμίνης D που περιέχεται σε αυτά τα σκευάσματα ποικίλλει.

Η συνιστώμενη καθημερινή δόση είναι 400 διεθνείς μονάδες (IU), αλλά για τους ηλικιωμένους απαιτούνται πιθανόν 800 διεθνείς μονάδες. Σε αυτές τις δόσεις, η βιταμίνη D είναι απόλυτα ασφαλής και δεν έχει ανεπιθύμητες ενέργειες.

Σωματική άσκηση

Η σωματική άσκηση κάνει πολύ καλό στα οστά, όπως και στη γενικότερη υγεία μας. Η πλήρης ακινησία οδηγεί σε ταχύτατη οστική απώλεια, ενώ η άσκηση που περιλαμβάνει βάρη μπορεί πράγματι να αυξήσει τη μάζα του οστού, κυρίως κατά την παιδική ηλικία και την εφηβεία.

Στους μεγαλύτερους ανθρώπους, η φυσική άσκηση μπορεί να επιβραδύνει την οστική απώλεια που σχετίζεται με το γήρας και να βελτιώσει τη γενική φυσική τους κατάσταση, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο πτώσεων. Έτσι, από την άποψη της πρόληψης της οστεοπόρωσης, συστήνεται η σωματική άσκηση σε κάθε ηλικία.

Ασκήσεις με βάρη

Προκειμένου τα οστά να έχουν το μέγιστο όφελος, η άσκηση πρέπει να περιλαμβάνει βάρη, θα επηρεάσει δε μόνο εκείνα τα οστά που συμμετέχουν άμεσα στην προσπάθεια.

Έχει αποδειχθεί ότι στις νέες γυναίκες οι ασκήσεις με αναπηδήσεις πάνω και κάτω μπορεί να συμβάλλουν στην αύξηση της μάζας του οστού στο ισχίο, ενώ στις μεγαλύτερες πολλές μελέτες συγκλίνουν στο ότι το γρήγορο περπάτημα επί περίπου 30 λεπτά επί τρεις ή τέσσερις ημέρες εβδομαδιαίως μπορεί να μειώσει την οστική απώλεια στη σπονδυλική στήλη και στο ισχίο.

Το κολύμπι, αν και γενικά κάνει καλό στη χαλάρωση των σφιγμένων μυών, δεν ωφελεί την οστική μάζα γιατί δεν περιλαμβάνει βάρη.

Υπερβολική άσκηση

Η υπερβολική άσκηση μπορεί πράγματι να αποδειχθεί επιβλαβής στα οστά, ιδιαίτερα στις νέες γυναίκες. Κάποιες δρομείς ή χορεύτριες μπαλέτου και άλλες αθλήτριες παθαίνουν αμηνόρροια, ως αποτέλεσμα της υπερβολικής άσκησης και υποφέρουν από οστική απώλεια και κατάγματα.

Γενικά, το καλύτερο είναι να επιδίδεται κανείς σε μέτρια άσκηση και να επιδιώκει το γρήγορο περπάτημα επί περίπου 30 λεπτά για όσο περισσότερες ημέρες της εβδομάδας μπορεί. Να χρησιμοποιείτε τις σκάλες αντί του ανελκυστήρα ή τις κινητές σκάλες και το αυτοκίνητο μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο!

Αποφυγή καπνίσματος

Το κάπνισμα κάνει κακό σε κάθε τομέα της υγείας μας και τα οστά δεν αποτελούν εξαίρεση. Υπάρχουν επίσης στοιχεία ότι κάποιες θεραπείες οστεοπόρωσης ίσως να είναι λιγότερο αποτελεσματικές σε αυτούς που καπνίζουν συγκριτικά με τους μη καπνιστές.

Μέτρια κατανάλωση αλκοόλ

Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ ίσως να είναι επιβλαβής για τα οστά, αλλά τα καλά νέα είναι ότι η κατανάλωση μέτριων ποσοτήτων (για παράδειγμα έως και 14 μονάδες εβδομαδιαίως για τις γυναίκες, έως 21 για τους άνδρες) μπορεί πράγματι να κάνει καλό.

Μια μονάδα αλκοόλ ισοδυναμεί με περίπου μισό ποτήρι μπίρας, ένα ποτήρι κρασί, μία μόνο μεζούρα 'σκληρού' οινοπνευματώδους ποτού και το ιδεώδες είναι να περιοριστεί η κατανάλωση στις παραπάνω ποσότητες.

Αποφυγή πτώσεων

Υπάρχουν πολλοί κίνδυνοι στο περιβάλλον, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο πτώσης και απλώς το να τους γνωρίζει κάποιος, θα βοηθήσει στην προστασία από τις πτώσεις, που θα μπορούσαν να καταλήξουν σε κάταγμα.

Τα παγωμένα πεζοδρόμια και οι δρόμοι, οι ανισόπεδες επιστρώσεις των πεζοδρομίων και τα απότομα σκαλοπάτια είναι προφανή σημεία όπου ο καθένας θα πρέπει να είναι προσεκτικός, αλλά κυρίως όσοι πάσχουν από οστεοπόρωση. Εν δυνάμει κίνδυνοι στο σπίτι μπορεί να αποδειχθούν, για παράδειγμα, τα χαλιά και τα πατώματα που γλιστρούν.

Τον κίνδυνο πτώσης αυξάνει επίσης η χαμηλή όραση, που μπορεί να βελτιωθεί με την επίσκεψη σε έναν οφθαλμίατρο. Γι' αυτούς που έχουν προβλήματα αστάθειας, ένα μπαστούνι μπορεί να βοηθήσει, ιδιαίτερα κατά τις εξόδους από το σπίτι.

Αναζήτηση συμβουλής

Αν ανησυχείτε για το ενδεχόμενο να έχετε οστεοπόρωση ή κινδυνεύετε να εμφανίσετε την ασθένεια στο μέλλον, ζητήστε συμβουλή από τον γενικό ιατρό σας. Όσο γρηγορότερα γίνει διάγνωση τόσο καλύτερο θα είναι το αποτέλεσμα.

Μπορεί ο ιατρός σας να σας συστήσει κάποιον νοσοκομειακό ειδικό, γιατί τα μηχανήματα πυκνομετρίας οστών βρίσκονται συνήθως στα νοσοκομεία. Διαφορετικά, μπορεί να σας διαβεβαιώσει ότι δεν παρουσιάζετε αυξημένο κίνδυνο να πάθετε οστεοπόρωση και αυτό να σας ηρεμήσει.

Λαμβάνοντας υποστήριξη

Πολλοί άνθρωποι που πάσχουν από οστεοπόρωση θεωρούν ότι τους βοηθά να μιλούν με ομοιοπαθείς. Σε πολλές ανεπτυγμένες χώρες υπάρχουν τοπικές ομάδες υποστήριξης ασθενών και ειδικές εκδόσεις βιβλίων, που αναφέρονται στην οστεοπόρωση και παρέχουν σαφείς πρακτικές συμβουλές.

Διαβάστε επίσης
Σχετικοί Δικτυακοί Τόποι
Το Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφής προτείνει
Ιατρικό αλφάβητο
Λεξικό ιατρικών όρων για εύκολη ανάγνωση των ιατρικών θεμάτων

In Health Επικοινωνία: Πείτε μας τη γνώμη σας
©2018 Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Α.Ε.